NIT ରାଉରକେଲା ଗବେଷକମାନଙ୍କ ନୂତନ ଶକ୍ତି ପ୍ରଣାଳୀ – ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ସଫା ଓ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି
ଓଡିଶାର ନଦୀମାନେ ଜୀବନ ସଂକଟରେ: ଜଳମାନବ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହଙ୍କ ଚେତାବନୀ
ଭୁବନେଶ୍ବର: ଓଡିଶାର ସମସ୍ତ ନଦୀ ଏବେ ହୃଦ୍ରୋଗରେ ପୀଡିତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଆଇସିୟୁରେ ରହୁଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ପରି ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସରକାର ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ସଜାଇବା ଓ ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଇବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି ଜଳମାନବ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ, ଯେଉଁଥି ଭୁବନେଶ୍ବରରେ ‘ସମ୍ବାଦ’ ପକ୍ଷରୁ ଆୟୋଜିତ ‘ପୁନଶ୍ଚ ପୃଥିବୀ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ଅତିଥି ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ।
ସେ କହିଲେ, “ଓଡିଶା ସୁନ୍ଦର ରାଜ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସୁନ୍ଦରତା ଏବେ ଶାପ ହୋଇପଡିଛି। ଏହି ମାଟିକୁ ଲୁଟିବାକୁ ଅନେକ ଲୋକ ଆସୁଛନ୍ତି। ଓଡିଶାକୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ହେଲେ, ଲୁଟ୍ ବିରୋଧରେ ଠିଆ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।”
ସିଂହ କହିଥିଲେ, ଅଥର୍ବ ବେଦରେ ୧୨ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ନଦୀ ଓ ପ୍ରକୃତି ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା। ସେଥିରେ ନଦୀର ଗତିପଥକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ରଖିବା ଓ ଏହାକୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ବିନା ପ୍ରବାହିତ ହେବାକୁ ଦେବାକୁ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। “ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ପ୍ରକୃତି ସହ ଏକାତ୍ମ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱଗୁରୁ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଯେତେବେଳେ ନଦୀମାନେ ମରୁଛନ୍ତି, ସେହି ଦାବି ମିଛ ହୋଇଯାଇଛି,” ସେ କହିଥିଲେ।
ସିଂହ ସତର୍କ କରିଥିଲେ, “ଯେଉଁ ଦେଶର ନଦୀ ଶୁଖିଯାଏ, ସେ ଦେଶର ସଭ୍ୟତା ଓ ସଂସ୍କୃତି ମରିଯାଏ।” ସେ କହିଲେ, ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏବେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଘର ବାଡ଼ି ଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି। ଭାରତରେ ଏହି ସ୍ଥିତି ଆସିନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଚିହ୍ନ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି।
ସେ ଜଣାଇଲେ ଯେ ୨୦୨୫ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶର ୧୯୦ ଜିଲ୍ଲାରେ ଜଳ ଅଭାବ, ମରୁଡି ଓ ବନ୍ୟା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ପୂର୍ବରୁ ୫ଟି ରାଜ୍ୟ ମାତ୍ର ମରୁଡି ପ୍ରବଣ ଥିଲେ, ଏବେ ସେହି ସଂଖ୍ୟା ୧୭କୁ ବଢ଼ିଛି। ଏଭଳି ଭାବେ ବନ୍ୟାପ୍ରବଣ ରାଜ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ୧୨କୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ସେ ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେଇ କହିଲେ ଯେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ ନ କରିବା ଯୋଗୁ ପରିବେଶ ଉପରେ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ୁଛି।
ଭାରତରେ ୮୪% ଜଳ ଚାଷ କାମରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବାକୁ ସେ ଅସମତୁଳିତ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଉପଯୁକ୍ତ କୃଷି ପ୍ରଣାଳୀ ଆବଶ୍ୟକ।” ସେ ଚମ୍ବଲ ଅଞ୍ଚଳର ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଲେ ଯେ, ସେଠାରେ ୬ ହଜାର ଡାକୁ ବନ୍ଧୁକ ଛାଡ଼ି ଫେରି ଚାଷକାମରେ ଯୋଗଦେଇଛନ୍ତି। “ଓଡିଶାର ଲୋକମାନେ ଚମ୍ବଲ ଯାଇ ସେହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବା ଉଚିତ,” ସେ କହିଲେ।
ସେ ଆହୁରି କହିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ୨୫ଟି କୂଆଁ ଦେଖାଇ ତାଙ୍କୁ ଜଳ ବିଜ୍ଞାନ ଶିଖାଇଥିଲେ। “ଗୁରୁ ମତେ କହିଥିଲେ ଯେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପଦ ବ୍ୟବହାର କରି ଜଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର, ଏବଂ ଜଳକୁ କେବେ ବ୍ୟବସାୟ କରିବା ନୁହେଁ,” ସେ ସ୍ମରଣ କଲେ।
‘ସମ୍ବାଦ’ ଓ ‘କନକ ନ୍ୟୁଜ୍’-ର ସଂପାଦକ ତନୟା ପଟ୍ଟନାୟକ କହିଥିଲେ, “ଜଳ, ନଦୀ ଓ ନାରୀକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରିବା ଲାଗି ଜଳମାନବ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଆମକୁ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଦେଇଛନ୍ତି। ଓଡିଶାକୁ ଲୁଟିବା ପାଇଁ ଅନେକେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଏବେ ଠିଆ ହେବାର ସମୟ ଆସିଛି।”
ଜଳମାନବଙ୍କ ଚେତାବନୀ ହେଉଛି — “ନଦୀମାନେ କେବଳ ପାଣି ନୁହେଁ, ସେମାନେ ସଭ୍ୟତାର ଜୀବନ ରେଖା। ନଦୀକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଜୀବନକୁ ବଞ୍ଚାଇବା।”
Comments
Post a Comment